Epigraphik
Abkürzungen römischer Inschriften
Auflösung häufiger lateinischer Kürzel aus Grab-, Ehren-, Bau- und Weihinschriften.
359 Einträge · Stand: 12. Juni 2024Alphabetisches Verzeichnis
359 Einträge
In dieser Liste findest du die häufigsten Abkürzungen, die du auf römischen Inschriften finden kannst. Bitte beachte zum einen, dass auf Inschriften das V einem U und C manchmal einem G entsprechen kann und zum anderen, dass zwischen den Buchstaben in manchen Fällen auch Abstände („Leerzeichen“) stehen können. Schrägstriche (/) trennen in der Aufzählung unterschiedliche Varianten, für die die Buchstaben-Kombination stehen kann. Fett markierte Abkürzungen zählen zu den häufigsten, die man auf Inschriften finden kann.
A
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| A | Aulus / annus / annorum / asses / ā(b) |
| AA | Augusti (duo) / Augustales / Auli (duo) |
| AAA | Augusti (tres) |
| A A | aes alienum / apud agrum |
| A A A | auri argenti aeri |
| A B | amico bono |
| ABB | abbas |
| ABM | amico bene merenti |
| ABN(EP) | abnepos |
| A C | aere collato |
| ACT | actor / actum |
| A D | a domino / anno domini / ante diem |
| A D A (I) | agris dandis adsignandis (iudicandis) |
| ADVIT TAB | adiutor tabulariorum |
| ADL | adlectus |
| ADN | adnepos |
| AED | aedilis / aedes |
| AEDILIC | aedilica potestate / aedilicius |
| AED CVR | aedilis curulis |
| AEL | Aelius |
| AEM | Aemilia (tribu) |
| AEPP | archiepiscopus |
| AER COLL | aere collato |
| AET | aeternus (aeterna quies) |
| A L F (P) | animo libens fecit (posuit) |
| AMIL | a militiis |
| ANI | Aniensi (tribu) |
| AN(N) | annus / annorum / anno / anni |
| A P | anno provinciae |
| A RAT | a rationibus |
| ARG | argentum |
| ARK | arca, arcarius |
| ARN | Arniensi (tribu) |
| A S (F C) | a solo (faciundum curavit) |
| ASC | ascia (sub ascia dedicatum) |
| A V | agens vices / ave vale |
| AVG | Augustus / Augustalis, augur |
| AVGG | Augusti duo / Augustorum |
| A V P | agens vices praesidis |
| AVR | Aurelius |
| AVSPP | auspicia |
B
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| B | beata |
| B B (M M) | bonis bene (malis male) |
| B D | Bona dea |
| B (D S) M | bene (de se) merenti |
| BF | beneficiarius |
| BM | bene merenti / bonae memoriae |
| B M F (P) | bene merenti fecit (posuit) |
| B M F C | bene merenti faciundum curavit |
| B M V | bonae memoriae vir |
| B Q | bene quiescat |
| B R P N | bono rei publicae natus |
| B T O Q | bene tua ossa quiescant |
| B V | bene vale |
| B VIX | bene vixit |
C
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| C | Gaius / Caesar / cohors / civis / centurio / coniunx / curavit / clarissimus / carissimus / comes / censuere / colonia |
| C A | curam agens |
| CAES | Caesar |
| CAL | Calendis |
| CAM | Camilia (tribu) |
| CAND | candidatus |
| C B M F | coniugi bene merenti fecit |
| C C | coloni coloniae |
| C F (P V I) | clarissima femina (puer / vir / iuvenis) |
| CH(OR) | cohors |
| CL | Claudius / classis |
| CLA | Claudia (tribu) |
| CLV | Clustumina (tribu) |
| C M F (P V) | clarissimae memoriae femina (puer / vir) |
| CN | Gnaeus |
| COER | coeravit |
| COH | cohors |
| COL | Collina (tribu) / collegium / colonia |
| COM | comes |
| CON | coniunx |
| COR | Cornelia (tribu) / corona / cornicularius |
| CO(N)S | consul |
| C P | clarissimus puer (puella) |
| C Q V | cum quo vixit |
| C R | civis Romanus |
| C R P | curator rei publicae |
| CRV | Crustumina (tribu) |
| C S | carus suis / cum suis |
| C V | clarissimus vir |
| CVR | curator / curavit / curante |
| CVR AG | curam agens |
D
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| D | Decimus / deus / dedit / decuria / dies / divus / dominus |
| D C S | de colegii (consilii / conscriptorum) sententia |
| D D | divi / decreto decurionum / donum dedit / dono dedit / dii deaeque / dedit dedicavit |
| D D D | dat / donat / dedicat / datum decreto decurionum / dono dedit dedicavit |
| D D L M | donum dedit libens merito |
| D D O | dis deabusque omnibus |
| DDQ | dis deabusque |
| DEC | decurio / decessit / decreto |
| DED | dedit / dedicavit |
| DEF | defunctus |
| D E R (I C) | de ea re (ita censure) |
| DES | designatus |
| DEV | devotus |
| DIC | dicavit |
| D I M | dis inferis manibus / deo invicto Mithrae |
| DISP | dispensator |
| D M (S) | dis manibus (sacrum) / dominus / dea Magna / dolo malo |
| D M P S | dis manibus (et) perpetuae securitati |
| D N | dominus noster |
| D N J C | dominus noster Jesus Christus |
| D N M Q E | devotus numini maestatique eius (eorum) |
| DNO | domino |
| DNS | dominus |
| D O M | deo optimo maximo |
| D O M A | deo optimo maximo aeterno |
| DON | donavit / donum |
| D P D | de proprio dedit |
| D P (S / P) | de pecunia sua / publica |
| D Q L S T T L | decite qui legitis sit tibi terra levis |
| D R P | dignum rei publicae |
| D S I M | deo soli invicto Mithrae |
| D S (P / FC) | de suo (posuit / faciendum curavit) |
| D S P (D D / C / D) | de sua pecunia (dono dedit / curavit / dedit) |
| D S S | de senatus sententia |
| DVP(L) | duplicarius |
E
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| E | evangelista |
| E F (V) | egregia femina / vir |
| EL | electus |
| E M V | egregiae memoriae vir |
| EM V | eminentissimus vir |
| EPI | episcopi |
| EPO | episcopo |
| EQ | eques / equestris |
| EQ P(VB) | equo publico (ornatus) |
| EQ R | eques Romanus |
| EQ S | eques singularis |
| ESQ | Esquilina (tribu) |
| ET | ex testamento |
| EV | ex voto |
| E(X) T(EST) (F) | ex testamento (fecit) |
| EX A C | ex aere collato |
| EX FIG | ex figlina |
| EX OF(F) | ex officina |
| EX T P (F C) | ex testamento posuit (faciundum curavit) |
| E(X) V | ex voto |
F
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| F | fecit |
| FAB | Fabia (tribu) |
| FAL | Falerna (tribu) |
| F B M | filio bene merenti |
| F C (I Q P) | faciundum curavit (idemque probavit) |
| F D S | fecit de suo |
| FEC | fecit, fecerunt |
| F F | faustus / felix |
| FIG(L) | figlina |
| FL | Flavius |
| FL(AM) (PP) | flamen (perpetuus) / flaminica |
| F P | filio pientissimo / funus publicum |
| FR | frater |
| FR(VM) | frumentarius |
| F S (ET S) | fecit sibi (et suis) |
G
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| G | Caius / genius |
| GAL | Galeria (tribu) |
| G H L | genius huius loci |
H
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| H | heres |
| HAR | haruspex |
| HAS (POST, PR) | hastatus (posterior, prior) |
| H B | homo bonus |
| H (B M) F | heres bene merenti fecit |
| H B Q | hic bene quiescit |
| H C | honoris causa |
| H D S P | heres de suo posuit |
| H E T | heres ex testamento |
| HFC | heres faciendum curavit |
| HH | heredes |
| H M (H N S) | hoc monumentum (heredem non sequetur) / honesta missio |
| H M M | honesta missione missus |
| HMP | hoc monumentum posuit |
| HOPL | hoplomachus |
| HOR | Horatia (tribu) |
| H S E | hic situs est / hic sita est |
| H S S | hic siti sunt |
| H T F (F C) | heres testamento fecit (faciendum curavit) |
I
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| ID | Idus |
| I D | iure dicundo / Iuppiter Dolichenus |
| IIV(IR) | duumvir |
| IIIV(IR) A A A F F | triumvir aere argento auro flando feriundo |
| IIIIV(IR) I D | quattuorvir iure dicundo |
| IIIIIIV(IR) AVG | se(x)vir Augustalis |
| IMP | imperator |
| IN A(GR) | in agro (pedes) |
| IND | indictione |
| IN F(R) | in fronte (pedes) |
| IN H D D | in honorem domus divinae |
| INL | inlustris |
| INV | invictus |
| IOM | iovi optimo maximo |
| I S | infra scriptus |
| IVL | Iulius |
| IVN | Iunior |
K
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| K(AL) | Kalendae |
| K S | karus suis |
L
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| L | Lucius / legio / libertus / libens / leugae / locus |
| L(IB) | libertus |
| L(IB) A(N) | libens animo |
| L D | libens dat |
| L D D D | locus datus decreto decurionum |
| LEG (AVG / LEG) | legio / legatus (Augusti / legionis) |
| LEM | Lemonia (tribu) |
| LOC | locus |
| L Q Q V | loco quoquo versus |
M
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| M | Marcus / milia / mensis / monumentum / municipium |
| MAE | Maecia (tribu) |
| MAG | magister |
| MAT | mater |
| MAX | maximus |
| M C | memoriae causa |
| M D (M I) | Mater deum (magna Idea) |
| M D M A | monumento dolus malus abesto |
| MEM | memoria |
| MEN | mensis / Menenia (tribu) |
| MER | merenti / merito |
| M F | mater fecit |
| M H M | missus honesta missione |
| MIL | miles / militavit (annos) |
| MISS | missus / missio |
| M M | municipes municipii / Mater magna |
| MON | monumentum / monetalis |
| M P | milia passuum / mater posuit |
| MVN | municipium |
| MVR | murmillo |
N
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| N | natione / natus / nepos / noster / numen / numeris |
| NEG | negotiator |
| NOB CAES | nobilissimus Caesar |
| NON | Nonae |
| NVM | numerus / nummus |
O
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| O(PT) | optimus / optio |
| OB | obiit / obitus |
| OB H(ON) | ob honorem |
| OB M E | ob merita eius |
| O(P) D(OL) | opus doliare |
| OF(F) | officina |
| O H S S | ossa hic sita sunt |
| OL(L) | olla |
| OP(T) | optio |
| OPN | ora pro nobis |
| O T B Q | ossa tua (tibi) bene quiescant |
| OVF | Oufentina (tribu) / oro vos faciatis |
P
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| P | passus / pondo / posuit / publicus |
| P(ED) | pedes |
| PAL | Palatina (tribu) |
| PAP | Papiria (tribu) |
| PAR | parentes |
| PAT(R) | patronus |
| P C | patres conscripti / ponendum curavit |
| PEC | pecunia |
| PERP | perpetuus |
| PF | pius felix / (legio) pia fidelis |
| P(L) M(IN) | plus minus |
| POB | Poblilia (tribu) |
| POL | Pollia (tribu) |
| POM | Pomptina (tribu) |
| PONT MAX | pontifex maximus |
| POP | populus |
| P P | pater patriae / primipilus / pecunia publica / pater patrum |
| PR | praetor / praefectus / pridie |
| PR(OV) | provincia |
| PR (PER / VRB) | praetor peregrinus / urbanus |
| PRO(COS) | proconsul / pro consule |
| PR PR | pro praetore |
| P S | pecunia sua / pro salute |
| P V A | pius vixit annos |
| PVB | Publilia (tribu) / publicus |
| PVP | Pupinia (tribu) |
Q
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| Q | quaestor |
| Q(Q) | quinquennalis |
| Q A(ER) | quaestor aerarii |
| Q B F F S | quod bene felix faustum sit |
| Q I(NF) (S) S S | qui infra (supra) scripti sunt |
| Q V (A) | qui vixit (annis / annos) |
| QVI(R) | Quirina (tribu) |
R
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| R | Romanus / rubrica |
| RAT | ratio / rationalis |
| REC | recessit |
| RET | retiarius |
| ROG | rogat |
| ROM | Romilia (tribu) |
| R P | ratio privata / res publica / retro pedes |
S
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| S | sacrum / scripsit / semis / servus / suus |
| SAB | Sabatina (tribu) |
| SAC | sacerdos (urbis) / sacrum |
| S A D | sub ascia dedicavit |
| SAL | salus |
| S A S | Saturno (Silvano) Augusto sacrum |
| S C | senatus consultum / singularis consularis / sub cura |
| SCA | Scaptia (tribu) |
| SCR(IB) | scriba / scripsit / scribendo (adfuerunt) |
| S D M | sine dolo mano / SC D M sciens dolo malo |
| SER | Sergia (tribu) / servus |
| SEV AVG | sevir Augustalis |
| SEX | Sextus |
| S F | sacris faciundis / sexfascialis / sine fraude |
| S F S (C L) | sine fraude sua (capere liceto) |
| SING | singulus / singularis |
| S L L M | solvit libens laetus meritus |
| SP | Spurius |
| S P | servus publicus / sua pecunia (dono dedit) |
| S P F (C) | sua pecunia fecit (faciundum curavit) |
| SPL | splendidus (eques Romanus) |
| S P P (D D) | sua pecunia posuit (dedicavit) |
| S P (P) Q R | senatus populusque (plebesque) Romanus |
| (S) S S | (supra) scripta sunt / supra scriptus |
| ST | sanctus |
| STEL(L) | Stellatina (tribu) |
| STIP | stipendia |
| STL IVD | stlitibus iudicandis |
| S T (V) T L | sit tibi (vobis) terra levis |
| SVBPR(AEF) | subpraefectus |
T
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| T | Titus / tabula / testamentum / titulus / turma |
| TAB | tabularius |
| T B Q | tu bene quiescas |
| TER | Teretina (tribu) / terminus |
| TES | tessarius |
| T F | testamento fecit |
| T F I (S) | testamento fieri iussit (sibi) |
| T(H)R | Thraex |
| TI(B) | Tiberius |
| T M P | titulum memoriae posuit |
| T O B Q | tua ossa bene quiescant |
| T(RIB) P(OT) | tribunica potestate |
| TR(IB) PL | tribunus plebis |
| T T L S | tibi terra levis sit |
V
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| V | verna / vir / vixit / votum / vale |
| V A | vices agens |
| V A(N) | vixit annis |
| V A S(ACR) P P | viis aedibus sacris publicis procurandis |
| V A S L (L M) | votum animo solvit libens (laetus merito) |
| V B (D R P) | vir bonus (dignus rei publicae) |
| V C (ET INL) | vir clarissimus et inlustris |
| V E | vir egregius |
| VEL | Velina (tribu) |
| V EM | vir eminentissimus |
| VET | veteranus / Veturia (tribu) |
| VEX | vexillarius |
| V F (S) | vivus fecit (sibi) / verba fecit |
| V I(N)L | vir inlustris |
| VIVIR | se(x)vir |
| VIX | vixit |
| V L | vir laudabilis |
| V L M S (P) | votum libens merito solvit (posuit) |
| VLP | Ulpius |
| VOL(T) | Voltinia (tribu) |
| V P | vir perfectissimus / vice praesidis |
| V P (L M) | votum posuit libens merito |
| V S (L L M / L A) | votum solvit (libens laetus merito / libens animo) |
| V V | virgo Vestalis / vivus vivo (fecit) |
Z
| Kürzel | Bedeutung |
|---|---|
| Z | zerna / zeses / Zosimi / Zucchabar |
| ZAM | Zama / Zamensium |
| ZC | zetera et cetera |
| ZE | zetera |
| ZEL | Zeloti |
| ZENO | Zenone |
| ZEP | Zephyros |
| ZOSI | Zosimus |